Gỗ ASH hay Gỗ Tần Bì là gì? Sự khác nhau giữa gỗ Tần Bì và gỗ Sồi Nga

Hiện nay thị trường nội thất từ gỗ sồi rất sôi nổi với các dòng gỗ nhập khẩu. Nổi lên đình đám có những tên tuổi lớn như gỗ Sồi (tên tiếng Anh là OAK), gỗ óc chó (tên tiếng Anh là Walnut) và một loại gỗ nữa có tên là Tần Bì (tiếng anh viết tắt là ASH). Chúng là  những dòng nguyên liệu mới, màu sắc bắt mắt và cho vân rất đẹp. Cùng Bồn tắm gỗ Tâm Việt tìm hiểu chi tiết loại gỗ Tần Bì này trong bài viết dưới đây.

Chính vì là nguyên liệu nhập khẩu không có trong các nhóm gỗ thông dụng của Viêt Nam nên tên gỗ khi đến tai khách hàng méo mó đi rất nhiều. Khi nhắc đến gỗ sồi rất nhiều khách hàng thắc mắc thế nào là sồi trắng, sồi đỏ, sồi Mỹ, sồi Nga, gỗ tần bì, gỗ ASH…và dường như thông tin về chúng mỗi người hiểu 1 khác không biết là do vô tình hay cố ý của các dân buôn hoặc các đơn vị tư vấn nội thất tư vấn cho khách hàng của mình. Chính vì lẽ đó Tâm Viêt xin giải thích 1 cách rõ ràng trong bài viết dưới đây.

Gỗ ASH – Gỗ Tần bì là gỗ gì?

Gỗ ASH tên tiếng Việt có nghĩa là Tần Bì. Họ gỗ tần bì lại có nhiều giống theo các vùng trồng gỗ khác nhau bao gồm Tần bì trắng (Fraxinus Americana), Tần bì xanh (Fraxinus pennsylvanica) Tần bì vàng (Fraxinus profunda) và Tần bì Carolina (Fraxinus caroliniana).  Những giống này mọc ở vùng đất trũng dọc theo đồng bằng duyên hải của các nước châu Âu, châu Mỹ và có nhiều ở các khu rừng nước Nga.

Đa số các dòng gỗ như Sồi và Tần Bì ngày này hầu hết là gỗ trồng ở phương Tây, chúng không phải là gỗ mọc tự nhiên nhờ tiến bộ khoa học cũng như chính sách pháp luật nước ngoài rất khắt khe. Chính vì thế, chúng ta thường thấy gỗ nguyên liệu của các dòng gỗ này hiếm có đường kính nào thật lớn trên 40cm (sau khi bỏ vỏ và giác gỗ).

Gỗ tần bì có dát gỗ màu từ nhạt đến gần như trắng, tâm gỗ có màu sắc đa dạng, từ nâu xám đến nâu nhạt hoặc vàng nhạt sọc nâu. Nhìn chung vân gỗ như elip đồng tâm, mặt gỗ thô đều. Thứ hạng và trữ lượng tần bì có dát gỗ màu vàng nhạt và một số đặc tính khác tùy vào từng vùng trồng gỗ. Theo quan điểm cá nhân của Mộc Chuẩn thì đây là dòng gỗ có vân đẹp nhất và sáng nhất. Chúng phù hợp để đóng đồ nội thất như cửa gỗ thông phòng, tủ bếp gỗ, bàn ăn hay dùng lót bậc cầu thang khá đẹp.

Gỗ tần bì là gì - Đặc điểm của gỗ ASH so với gỗ Sồi Nga - Tâm Việt
Gỗ tần bì là gì? Đặc điểm của gỗ ASH so với gỗ Sồi Nga – Tâm Việt

Đặc điểm của gỗ Tần bì ( ASH)

Gỗ Tần bì Hoa kỳ ( Tên tiếng anh là Gỗ American Ash). Các tên khác Gỗ tần bì miền Bắc (Northern Ash), và Tần bì miền nam (Southern Ash). Đây là loại gỗ tự nhiên được phân bố khắp miền Đông Hoa kỳ.  Gỗ tần bì Hoa kỳ có hình dạng tương tự như Tần bì Châu Âu. Có vân gỗ thẳng, mặt gỗ thô đều, thịt gỗ chắc, màu nhạt đến gần như trắng, tâm gỗ có màu sắc đa dạng.

Nguồn gốc xuất xứ:

Họ gỗ tần bì có nhiều giống theo các vùng trồng gỗ khác nhau. Bao gồm Tần bì trắng (Fraxinus Americana), Tần bì xanh (Fraxinus pennsylvanica) Tần bì vàng (Fraxinus profunda) và Tần bì Carolina (Fraxinus caroliniana).  Những giống này mọc ở vùng đất trũng dọc theo đồng bằng duyên hải phía nam.

Ưu điểm của Gỗ Tần bì:

Khả năng chịu máy tốt, độ bám  đinh, bám ốc và dính keo đều tốt. Có thể sơn màu hoặc đánh bóng thành thành phẩm rất tốt. Tần bì tương đối dễ khô, nguy cơ xuống cấp sau khi sấy thô rất ít, gỗ ít bị biến dạng khi sấy.

Đặc tính ứng dụng:

Tần bì có khả năng chịu máy tốt, độ bám ốc, bám đinh và dính keo đều tốt. Có thể được nhuộm màu và đánh bóng để thành thành phẩm tốt. Tần bì tương đối dễ khô, nguy cơ xuống cấp khi sấy khô là rất ít. Gỗ ít bị biến dạng khi sấy.

Đặc tính vật lý:

Tần bì có khả năng chịu lực tổng thể rất tốt và khả năng này tương ứng với trọng lượng của gỗ. Độ kháng va chạm của tần bì thuộc loại tuyệt vời, gỗ dễ uốn cong bằng hơi nước.

Độ bền:

Độ bền của gỗ tần bì (Ash): Tâm gỗ tần bì không có khả năng kháng sâu, dát gỗ dễ bị các loại mọt gỗ thông thường tấn công. Tâm gỗ tương đối không thấm chất bảo quản nhưng dát gỗ có thể thấm chất này.

Quy cách chuẩn

Gỗ tần bì Mỹ (Ash) có các qui cách thông dụng:

Độ Dày (mm)

Gỗ Tần bì MỹGỗ Tần bì Châu Âu (Chưa rong bìa)
3/4” = 19 mm20 mm
22 mm
4/4” = 25.4 mm26 mm
5/4” = 32 mm32 mm
6/4” = 38.1 mm38 mm
8/4” = 50.8 mm50 mm

Chất lượng của gỗ ASH

+ Chất lượng Gỗ tần bì Mỹ:

  • Loại 1C
  • Loại 2C
  • Loại 3C

+ Chất lượng Gỗ tần bì Châu Âu:

  • Loại A
  • Loại AB
  • Loại ABC
  • Loại BC

Một số quy chuẩn khác

+ Mặt rộng Gỗ tần bì:

100 mm trở lên

+ Chiều dài gỗ tần bì: từ 2m up

+ Đóng gói gỗ tần bì xẻ sấy:

  • Từ 4’ # 1.2 m è 6 feet # 1.8 m cho kiện ngắn
  • Từ 10 # 3 m  è 16 feet # 4.8 m cho kiện dài

So sánh ưu nhược điểm của gỗ sồi Nga và gỗ Tần bì

Về chất lượng 2 gỗ này được đánh giá ngang nhau. Tuy nhiên mỗi 1 loại gỗ lại được ứng dụng trong 1 lĩnh vực cụ thể nhờ những ưu điểm riêng biệt. Gỗ sồi thường được sử dụng làm các vật dụng sinh hoạt. Ví dụ như bồn tắm gỗ, chậu ngâm chân, nội ngoại thất,.. Còn gỗ Tần bì được sử dụng nhiều trong lĩnh vực nội thất. Ví dụ như cửa gỗ, trần nhà, sàn nhà,…

Gỗ sồi, sồi Nga có liên quan gì đến gỗ Tần bì

Thực tế gỗ sồi Nga, gỗ sồi và gỗ ASH rất hay bị nhầm lẫn, phần lớn là do vân gỗ sồi vì vân tần bì hơi giống nhau. Đặc biệt vân gỗ của gỗ sồi già tuổi (tức là sồi có hoành bự) giống y chang vân Tần bì, nhất là khi chúng ta thổi PU thì rất khó phân biệt 2 dòng gỗ này. Chính vì sự giống nhau này, các cơ sở sản xuất hay thậm chí các công ty tư vấn thiết kế cũng sử dụng lẫn lận chúng để chào giá cho khách hàng.

Các khách hàng nhất là sinh sống ở khu vực phía Bắc rất chuộng các dòng gỗ truyền thống như Lim, Sến, Táu, Giổi, Xoan đào,…do đó rất ít khi để ý và sử dụng các dòng gỗ ngoại lai này. Chính vì lẽ đó, có rất nhiều đơn vị tự gắn mác sồi Nga nhưng thực chất là gỗ Tần Bì. Vì thế, có rất nhiều khách hàng trong quá trình chọn lựa loại gỗ để đóng nội thất nhận được những thông tin hoàn toàn mơ hồ và không chính xác.

Còn gỗ sồi Nga thực chất là gỗ sồi bản thân họ gỗ sồi lại chia làm 2 dòng là sồi đỏ (Red OAK) và sồi trắng (White OAK) trong đó sồi trắng đóng đồ nội thất tốt hơn và có giá trị hơn rất nhiều. Nổi trội là tủ bếp gỗ sồi thường được ưa chuộng trên thị trường hiện nay. Sồi thường mọc hoặc được trồng rải rác từ rừng châu Âu, nhiều ở châu Mỹ nhất là Canada. Nga vốn là nước có rừng trồng chiếm diện tích khá lớn khu vực Đông Âu và gỗ sồi cũng mọc hoặc được trồng nhiều nơi đây.

So sánh chi tiết gỗ sồi Nga và gỗ ASH

Bảng so sánh chi tiết giữa gỗ Tần bì và gỗ Sồi Nga

STT

Gỗ Tần Bì

Gỗ Sồi Nga

Ưu điểm

Gỗ Tần bì có khả năng chịu máy tốt, độ bám ốc, bám đinh và dính keo đều tốt, có thể được nhuộm màu và đánh bóng để thành thành phẩm tốt. Tần bì tương đối dễ khô, nguy cơ xuống cấp khi sấy khô là rất ít. Gỗ ít bị biến dạng khi sấy.

  • Khả năng chịu máy tốt
  • Độ bám đinh
  • Độ bám ốc
  • Độ dính keo

Ưu điểm gỗ tần bì nhập khẩu có khả năng chịu lực tổng thể rất tốt và khả năng này tương ứng với trọng lượng của gỗ. Độ kháng va chạm của tần bì thuộc loại tuyệt vời, gỗ dễ uốn cong bằng hơi nước.Tâm gỗ không có khả năng kháng sâu.

 

Gỗ có đặc điểm cứng, chắc, nặng, không bị mối mọt sau khi đã qua sử lí, độ chịu lực uốn xoắn thường, chịu lực nén cao, dễ uốn cong bằng hơi nước.

Gỗ Sồi có cấu trúc dạng chai, các tế bào gỗ có độ gắn kết chặt chẽ được với nhau do đó không cho nước thấm qua.

Gỗ có mầu nâu trắng, dát gỗ màu vàng nhạt, tâm gỗ từ nâu nhạt đến nâu đậm. Vân gỗ thẳng to và dài, các tom gỗ rất đẹp.

Gỗ chịu máy tốt, độ bám ốc và đinh tốt. Gỗ có thể nhuộm màu và đánh bóng để hoàn thành thành phẩm tốt.

Nhược điểm

Dát gỗ dễ bị các loại mọt gỗ thông thường tấn công. Tâm gỗ tương đối không thấm chất bảo quản nhưng dát gỗ có thể thấm chất này.Gỗ Sồi khô chậm, có xu hướng nứt và cong vênh khi phơi khô.

Gỗ cũng nở mạnh khi bị ngấm nước hay không khí ngoài trời có độ ẩm cao.

Cách nhận biết

Gỗ Tần Bì sử dụng cho đóng đồ nội thất như đồ gỗ, ván sàn, cửa, các vật liệu kiến trúc nội thất, đồ gỗ chạm khắc và gờ trang trí cao cấp,…chúng có đặc tính sau

+ Màu sắc : màu sáng và ngả trắng nhiều hơn

+ Tom gỗ to và đều

Vân gỗ ASH có nhiều và dạng 1 nửa elip, các bạn xem hình ảnh ở trên

Về cách nhận biết gỗ sồi so với các loại gỗ tự nhiên khác bạn có thể tham khảo như sau:

Gỗ sồi đỏ: Dát gỗ bắt đầu từ màu trắng cho đến màu nâu nhạt, tâm gỗ mang màu nâu đỏ hồng. Gỗ sồi đỏ thường có ít đốm hình nổi bật bởi các tia gỗ nhỏ, đa số thớ gỗ thẳng.

Gỗ sồi trắng: Dát gỗ bắt đầu từ màu nhạt, tâm gỗ từ màu nâu nhạt đến màu nâu sậm. Vân của cây gỗ sồi trắng thẳng to và dài, mặt gỗ từ trung bình cho đến thô với các tia gỗ được đánh giá dài hơn so với sồi đỏ. Với đặc điểm đó mà gỗ sồi trắng cũng có nhiều hình đốm hơn.

Giá trị kinh tế của 2 loại gỗ trên

Về cơ bản thì khi hai loại gỗ trên khi lên màu thì hầu như rất khó phân biệt. Nhất là gỗ sồi nếu khai thác ở đoạn gốc cây sẽ cho thớ to và vân gỗ sồi to elip như gỗ ASH. Hơn nữa, 2 loại gỗ này có giá trị kinh tế ngang nhau nếu các đơn vị thi công nội thất gỗ thường chào cho khách hàng của mình có giá cả xấp xỉ nhau.

Theo quan điểm của Mộc Chuẩn, nếu ai yêu thích vân gỗ thì vân gỗ ASH là một đối thủ nặng ký của tất cả các loại gỗ có vân đẹp. Còn nếu bạn không thích nhiều vân thì hãy chọn gỗ Sồi. Một điểm giống nhau giữa chúng nữa là đây là dòng gỗ mềm và nhẹ, có độ dẻo dai cao nên hầu hết dùng đóng các loại cửa thông phòng 1 cánh, tủ bếp, lót sàn, ốp tường hay các thanh lam trang trí. Gỗ sồi và ASH có một điều lạ là rất ít dùng làm cầu thang tay vịn (vì quy cách gỗ nhập khẩu thường không cho phép, có chăng chỉ chạy được tay vịn vuông chứ các hình thù khác rất khó), chúng rất ít được dùng đóng cửa gỗ mặt tiền vì đặc tính gỗ nhẹ

So sánh vân gỗ Tần bì - ASH và gỗ sồi Nga - OAK
So sánh vân gỗ Tần bì – ASH và gỗ sồi Nga – OAK

Ứng dụng của gỗ ASH

Gỗ tần bì được dùng để sản xuất đồ gỗ, cửa thông phòng, ít dùng làm cửa gỗ 4 cánh đại sảnh vì gỗ mềm và đường kính bé, tủ, chi tiết gỗ cũng như dụng cụ thể thao và chi tiết của các dụng cụ làm việc. Khách hàng có thể đánh bóng để chi tiết trông sang trọng hoặc sử dụng sơn, keo dán để hoàn thiện tùy theo sở thích.  Gỗ tần bì dễ gia công và bắt sơn. Gỗ khô nhanh và không bị mất giá trị, cũng như biến dạng rất ít.

Giá của gỗ ASH và gỗ sồi là ngang ngang nhau cho một khối gỗ nguyên liệu đẹp, thậm chí đôi khi rẻ hơn tầm 10-12USD/m3 gỗ nguyên liệu. Các nhà bán gỗ nguyên liệu khi nhập khẩu về theo container thường phân ra loại A,B,C tùy theo lô đẹp lô xấu mà có mức giá khác nhau bán lại cho các xưởng gia công nội thất. Đôi khi các xưởng gia công lại sử dụng lẫn lộn 2 loại trên nhưng xét cho cùng thì khách hàng không thiệt hại về chi phí khi mà giá nguyên liệu đầu vào giữa chúng là 1 chín và 1 mười.

Điều bạn cảm thấy không hài lòng đó là sự không trung thực từ đầu của các đơn vị gia công này. Nhưng đôi khi bạn cũng đừng trách oan họ khi chẳng may họ mua gỗ sồi nguyên liệu tập trung nhiều ở phần gốc thì vân của 2 loại này là y chang nhau khi thổi PU như Tâm Việt  đã nêu ở trên.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *